{"id":110,"date":"2021-12-08T15:22:46","date_gmt":"2021-12-08T14:22:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.czapski.cz\/?page_id=110"},"modified":"2021-12-22T14:12:59","modified_gmt":"2021-12-22T13:12:59","slug":"malarz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/pl\/malarz\/","title":{"rendered":"Malarz"},"content":{"rendered":"\n

\u201eSzare eminencje zachwytu\u201d \u2013 Czapski malarz codzienno\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

J\u00f3zef Czapski mia\u0142 prawie 2 metry wzrostu. Krytycy sztuki zwr\u00f3cili uwag\u0119 na jego specyficzne stosowanie kadrowania na obrazach. W rozmowie t\u0142umaczy\u0142, \u017ce to wynika z jego wzrostu. Wypadkowo\u015b\u0107 geometrii to efekt wizji, cz\u0142owieka wysokiego… m\u00f3wi\u0142. Ale czy tylko?<\/p>\n\n\n\n

\u201eCzapskiego zawsze fascynowa\u0142o odbicie, zawsze fascynowa\u0142y lustra, szyby, otwarte okna, oszklone drzwi, ka\u0142u\u017ce na asfalcie. Fascynowa\u0142o go wszystko, co jest motywem obrazu w obrazie, i to zjawia si\u0119 w jego malarstwie niemal obsesyjnie\u201d – pisa\u0142 jego przyjaciel Konstanty Jele\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Studenci malarstwa. m. in. J\u00f3zef Czapski (trzeci od prawej), Zygmunt Waliszewski, Wojciech Weiss, Kazimierz Miter, [Tesler] w Akademia Sztuk Pi\u0119knych. Krak\u00f3w, 1922-1923. papier fotograficzny, 8,8\u00d713,7 cm, nr. inv. MNK VIII-rkps.2414\/3<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Fascynowa\u0142o go metro, jako antypejza\u017c. Uwielbia\u0142 te\u017c malowa\u0107 dalekie wiejskie pejza\u017ce, pola, zachody s\u0142o\u0144ca \u2013 to zwykle by\u0142y rezultaty pobyt\u00f3w na francuskiej wsi  (m.in. w okolicach Sailly).<\/p>\n\n\n\n

Konstanty Jele\u0144ski widzia\u0142 w J\u00f3zefie Czapskim prekursora Pop-Artu:<\/p>\n\n\n\n

\u201eCzapski zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 czterdzie\u015bci lat przed telewizj\u0105, ale nale\u017cy on do pierwszych malarzy, kt\u00f3rzy zobaczyli potencjalne bogactwo, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, wielorako\u015b\u0107 znacze\u0144 w formach miejskiej cywilizacji przemys\u0142owej, b\u0119d\u0105cej w\u0142a\u015bnie dziedzin\u0105 Pop-Artu. Chodzi tu rzecz prosta o co innego ni\u017c o stare krzes\u0142o i buty van Gogha, gdy\u017c tej klasy \u201ebrzydota\u201d ma ju\u017c od stu lat prawo wst\u0119pu do sfery \u201ePi\u0119kna\u201d. Nie chodzi mi r\u00f3wnie\u017c tutaj o neony, kt\u00f3rych odbicie w mokrym asfalcie mo\u017ce zachwyci\u0107 najbardziej wybrednego i tradycyjnego estet\u0119. Zainteresowanie Czapskiego afiszem kinowym, rurami kanalizacji, wn\u0119trzem tramwaju, metrem paryskim, nie ma r\u00f3wnie\u017c nic wsp\u00f3lnego z n\u0119dz\u0105, kt\u00f3ra wtargn\u0119\u0142a w malarstwo Grosza, Dixa, poprzez protest spo\u0142eczny. Podobnie jak u m\u0142odych przedstawicieli Pop-Artu, stosunek Czapskiego do kalejdoskopu cywilizacji przemys\u0142owej oparty jest na zwyk\u0142ym zachwycie, nieraz po\u0142\u0105czonym z humorem.<\/p>\n\n\n\n

W stosunku do Nowej Figuracji, do Pop-Artu, malarstwo Czapskiego jest prekursorskie. Czterdzie\u015bci lat temu jego obrazy zgrzyta\u0142y jaskrawym kolorem, brutalno\u015bci\u0105 tematu, jego formy jakby wynika\u0142y z pasjonuj\u0105cej pora\u017cki [\u2026].<\/p>\n\n\n\n

Konstrukcje wczesnych obraz\u00f3w Czapskiego zapowiadaj\u0105 ju\u017c dzisiejszy afisz, fotografi\u0119 na ok\u0142adce kolorowego magazynu. Czapski przeczu\u0142 intuicyjnie mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re obiektyw fotograficzny spopularyzowa\u0142 dopiero znacznie p\u00f3\u017aniej, \u015bmia\u0142\u0105 nowoczesn\u0105 mise en page, nowoczesn\u0105 konstrukcj\u0119, w kt\u00f3rej migawkowa precyzja \u017cycia \u0142\u0105czy si\u0119 z abstrakcj\u0105 k\u0105ta widzenia. W dawnych obrazach Czapskiego raz po raz mamy do czynienia z elementami architektury czy dekoracji, zapo\u017cyczonej z Secesji, z Art Nouveau czy z Modern Style\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eSzare eminencje zachwytu\u201d – podw\u00f3rka, ludzie w restauracjach, barach, w metrze, na ulicy, podpatrzeni w oknach, w czasie spektakli teatralnych i operowych, na pla\u017cach \u2013 codzienno\u015b\u0107. A obok tego martwe natury, w kt\u00f3rych bohaterami s\u0105 przedmioty codziennego u\u017cytku, takie zwyk\u0142e, pospolite: miseczki, szmaty. I te pejza\u017ce te wiejskie i nadmorskie, ale tak\u017ce portrety i autoportrety. \u201eNie szuka\u0142em \u017cadnego dodatkowego efektu. Fascynowa\u0142 mnie szczeg\u00f3\u0142. Kocha\u0142em stare twarze\u201d – m\u00f3wi\u0142 Czapski.<\/p>\n\n\n\n

To \u015bwiat na obrazach, rysunkach J\u00f3zefa Czapskiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tekst El\u017cbieta Skoczek<\/sup> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eSzare eminencje zachwytu\u201d \u2013 Czapski malarz codzienno\u015bci J\u00f3zef Czapski mia\u0142 prawie 2 metry wzrostu. Krytycy sztuki zwr\u00f3cili uwag\u0119 na jego specyficzne stosowanie kadrowania na obrazach. W rozmowie t\u0142umaczy\u0142, \u017ce to wynika z jego wzrostu. Wypadkowo\u015b\u0107 geometrii to efekt wizji, cz\u0142owieka wysokiego… m\u00f3wi\u0142. Ale czy tylko? \u201eCzapskiego zawsze fascynowa\u0142o odbicie, zawsze fascynowa\u0142y lustra, szyby, otwarte okna,… Pokra\u010dovat ve\u00a0\u010dten\u00ed Malarz<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-110","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":332,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/110\/revisions\/332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}