{"id":114,"date":"2021-12-08T15:23:25","date_gmt":"2021-12-08T14:23:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.czapski.cz\/?page_id=114"},"modified":"2021-12-22T14:14:38","modified_gmt":"2021-12-22T13:14:38","slug":"rodzina","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/pl\/rodzina\/","title":{"rendered":"Rodzina"},"content":{"rendered":"\n

Europa w rodzinie Czapskich<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

J\u00f3zef Czapski pisa\u0142 w eseju \u201eNawr\u00f3cenie na polsko\u015b\u0107\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\u201eJest mi bardzo trudno m\u00f3wi\u0107 o polsko\u015bci \u2013 bo moja polsko\u015b\u0107 narasta\u0142a w nieoczekiwany spos\u00f3b. Wszyscy byli\u015bmy patriotami, wszyscy \u015bpiewali\u015bmy  Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a<\/em>\u2026 i jeszcze Kde domow m\u00f3j<\/em>  \u2013 bo moja matka by\u0142a Austriaczk\u0105 z Czech i uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za Czeszk\u0119. A ojciec by\u0142 narodowo oboj\u0119tny. Porz\u0105dny Polak, szlachcic i tyle. Nasz dziadek by\u0142 przecie wysokim urz\u0119dnikiem rosyjskim. [\u2026] M\u00f3j dziadek pisa\u0142 za m\u0142odu o Rosji notre patrie<\/em>. Tylko \u017ce potem zerwa\u0142 zupe\u0142nie z Rosj\u0105 i wtedy nie by\u0142o tak brutalnego s\u0142owa, kt\u00f3rego by nie u\u017cy\u0142, m\u00f3wi\u0105c o Rosji. R\u00f3\u017cne nasze ciotki ba\u0142tycko-rosyjskie gorszy\u0142y si\u0119 nawet, \u017ce tak nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 przy dzieciach. A te dzieci to na przyk\u0142ad Cziczerin, p\u00f3\u017aniejszy komisarz bolszewicki. To by\u0142a niemo\u017cliwa krzy\u017c\u00f3wka. [\u2026] Moja babka by\u0142a Niemk\u0105 ba\u0142tyck\u0105.<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Czapski urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia 1896 roku w Pradze, w mieszkaniu dwukrotnego namiestnika Czech Franza Thun \u2013 Hohenstein, kt\u00f3ry – jak m\u00f3wi\u0142  – razem ze swoim rywalem politycznym, Kazimierzem Badeni \u201estarali si\u0119 o uczciwe zr\u00f3wnanie interes\u00f3w czeskich i niemieckich w Czechach, przede wszystkim wspieraj\u0105c znaczenie czeskiego jako j\u0119zyka urz\u0119dowego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Thun\u00f3w przy ul. Nerudovej 20 to miejsce narodzin polskiego malarza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Matka Josefa Thun-Czapska z ma\u0142ym J\u00f3zefem Czapskim. Przy\u0142uki. Koniec r. 1896, papier fotograficzny, 11,2\u00d77,9 cm., nr. inw. MNK VIII-rkps.2414\/1<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dziadkowie i Babcie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ze strony matki jego dziadkiem by\u0142 hrabia Friedrich Franz Joseph hr. Thun \u2013 Hohenstein<\/strong> urodzony 7 maja 1810 w D\u011b\u010d\u00edn (Tetschen), austro-w\u0119gierski polityk i dyplomata, przewodnicz\u0105cy Sejmu Frankfurckiego, ordynat na Tetschen.<\/p>\n\n\n\n

Babk\u0105 by\u0142a Leopoldyn\u0105 hr. von Lamberg<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Posiadali pi\u0119kne pa\u0142ace w Pradze i inne dobra zar\u00f3wno w dzisiejszych Czechach, jak te\u017c Austrii.<\/p>\n\n\n\n

Ze strony ojca dziadkiem by\u0142 hrabia Emeryk Hutten \u2013 Czapski, herbu Leliwa.<\/strong> Znakomicie wykszta\u0142cony, zna\u0142 siedem j\u0119zyk\u00f3w, by\u0142 spadkobierca pot\u0119\u017cnej fortuny. Po studiach wst\u0105pi\u0142 do rosyjskiej s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej, w kt\u00f3rej osi\u0105gn\u0105\u0142 wysokie stanowiska m.in. w 1865 zosta\u0142 wicegubernatorem Petersburga. Rozczarowany polityk\u0105 caratu, sytuacj\u0105 w zaborze rosyjskim, pisa\u0142: \u201e[…] Stosunki w Rosji za Aleksandra III by\u0142y nie do wytrzymania dla Polaka\u201d. Opu\u015bci\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 carsk\u0105 w 1879 roku i osiad\u0142 w swoim maj\u0105tku w Sta\u0144kowie (dzisiejsza Bia\u0142oru\u015b), gdzie przez lata gromadzi\u0142 sw\u0105 kolekcj\u0119 monet ruskich i polskich, medali i order\u00f3w, banknot\u00f3w, grafik rosyjskich i polskich, militari\u00f3w, szk\u0142a, tkanin, obraz\u00f3w i starodruk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\u201eObudzi\u0142a si\u0119 w nim polsko\u015b\u0107, d\u0142ugie lata zaniedbana; postanowi\u0142 wtedy  – mo\u017ce nawet manifestacyjnie, sprzeda\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 kolekcj\u0119 numizmatyczn\u0105 monet rosyjskich i kolekcjonowa\u0107 odt\u0105d wy\u0142\u0105cznie monety i medale polskie; rosyjsk\u0105 kolekcj\u0119 sprzeda\u0142 W. Ks. Jerzemu Michaj\u0142owiczowi.\u201d W 1872 roku  Emeryk Hutten-Czapski, jeszcze jako wysokiej rangi urz\u0119dnik m\u00f3g\u0142 kupi\u0107 maj\u0105tek rolno, le\u015bny Przy\u0142uki  z trzema przyleg\u0142ymi folwarkami, kt\u00f3ry potem otrzyma\u0142 ojciec J\u00f3zefa Czapskiego.<\/p>\n\n\n\n

W 1894 roku dziadek malarza postanowi\u0142 przenie\u015b\u0107 si\u0119 wraz z kolekcjami do Krakowa. Kupi\u0142 jednopi\u0119trowy pa\u0142acyk. Tu przy ul. Wolskiej 12 (dzisiaj Pi\u0142sudskiego 12) po jego \u015bmierci \u017cona El\u017cbieta Karolina von Meyendorff, babka J\u00f3zefa Czapskiego<\/strong>, stworzy\u0142a dla kolekcji Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego i w 1903 roku przekaza\u0142a zbiory miastu (obecnie s\u0105 to zbiory Muzeum Narodowego w Krakowie).<\/p>\n\n\n\n

Rodzice<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Polski malarz by\u0142 synem J\u00f3zefy Leopoldyny hrabiny Thun \u2013 Hohenstein<\/strong> (Austriaczki) oraz hrabiego Jerzego Hutten \u2013 Czapskiego<\/strong> (Polaka).<\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 1885 roku Jerzy Hutten – Czapski wraz rodzicami przyby\u0142 do S\u0142awuty, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 pi\u0119kny pa\u0142ac Sanguszk\u00f3w. W\u00f3wczas  go\u015bci\u0142a tam pani Thun ze swoj\u0105 najm\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0105 J\u00f3zef\u0105 (Ju\u017c\u0105), kt\u00f3ra by\u0142a jedenastym dzieckiem, urodzonym w 1867 roku.<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu z pi\u0119knymi lasami i hodowl\u0105 koni czystej krwi arabskiej poznali si\u0119 rodzice J\u00f3zefa Czapskiego.<\/p>\n\n\n\n

\u201eKonne spacery pozwoli\u0142y m\u0142odym zapozna\u0107 si\u0119, porozumie\u0107, pokocha\u0107 \u2013 pisa\u0142a Maria Czapska, siostra J\u00f3zefa. Oboje byli szczupli, bardzo wysokiego wzrostu, ojciec szatyn, matka z\u0142otoruda, w koronie warkoczy. Z fotografii \u00f3wczesnych patrz\u0105 na nas niebieskie, jeszcze dziecinne oczy, w poci\u0105g\u0142ej, ale puco\u0142owatej twarzy. [\u2026]\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jerzy Hutten-Czapski o\u015bwiadczy\u0142 si\u0119 hr.Thun o r\u0119k\u0119 c\u00f3rki, ale nie uzyska\u0142 zgody na zar\u0119czyny.<\/p>\n\n\n\n

Powodem niepokoju by\u0142 fakt, \u017ce za Polaka wydana zosta\u0142aby ju\u017c druga c\u00f3rka hr. Thun. W 1868 roku Karolina, o 19 lat starsza siostra J\u00f3zefy wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Polaka, ks. Romana Sanguszk\u0119 ze S\u0142awuty.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePani Thun za\u017c\u0105da\u0142a sze\u015bciu miesi\u0119cy zw\u0142oki, sze\u015bciu miesi\u0119cy pr\u00f3by. Mama mia\u0142a 18 lat, ojciec 24 \u2013 pisa\u0142a Maria Czapska. [\u2026] Wiosn\u0105 1886 roku odby\u0142y si\u0119 w Pradze oficjalne zar\u0119czyny z dat\u0105 \u015blubu wyznaczon\u0105 w pierwsze dni sierpnia w Tetschen. Dziadkowie Czapscy przygotowywali dom w Przy\u0142ukach na przyj\u0119cie m\u0142odej pary. [\u2026] W Wiedniu szykowano wypraw\u0119 dla panny m\u0142odej. \u201eCa\u0142a bielizna, srebra, naczynia by\u0142y znaczone inicja\u0142ami nie panny m\u0142odej, jak w Polsce, ale zwyczajem austriackim inicja\u0142ami przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, w tym wypadku dwa J i dwa C splecione monogramem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przed \u015blubem wszyscy najpierw zjechali do Kwassitz na Morawy do pot\u0119\u017cnego maj\u0105tku Thun\u00f3w, gdzie po \u015bmierci  Friedricha Franz Joseph hr. Thun \u2013 Hohenstein osiad\u0142a matka Ju\u017cy wraz z najm\u0142odszymi dzie\u0107mi.<\/p>\n\n\n\n

Jednego wieczoru \u201eodby\u0142a si\u0119 owacja urz\u0119dnik\u00f3w maj\u0105tkowych dla m\u0142odej pary, mowy, ognie sztuczne, muzyka. Jerzy Czapski przem\u00f3wi\u0142 kr\u00f3tko po niemiecku. Emerykowa Czapska podziwia\u0142a hr. Thun, jej energi\u0119, zmys\u0142 organizacyjny. Wydawa\u0142a za m\u0105\u017c sz\u00f3st\u0105 c\u00f3rk\u0119!. \u015alub wyznaczony by\u0142 na 7 sierpnia, mia\u0142 go da\u0107 arcybiskup praski Sch\u00f6nborn, krewny Thun\u00f3w. Z Kwassitz ruszono wi\u0119c do Tetschen, gdzie zjecha\u0142o pi\u0119\u0107 starszych si\u00f3str panny m\u0142odej z m\u0119\u017cami i dzie\u0107mi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przyjecha\u0142 brat pana m\u0142odego oraz liczne kuzynostwo. Brat panny m\u0142odej, Franciszek Thun pokaza\u0142 wszystkim go\u015bciom swoje posiad\u0142o\u015bci w dolinie \u0141aby, wspania\u0142e lasy, wzorowo prowadzone folwarki. Odwiedzono tak\u017ce kaplic\u0119 zamkow\u0105 z grobami rodzinnymi, wieczorem za\u015b by\u0142\u0105 muzyka i ta\u0144ce. Wszyscy ta\u0144czyli.<\/p>\n\n\n\n

 \u201eNawet pan m\u0142ody, nigdy nie ta\u0144cz\u0105cy, podzieli\u0142 powszechn\u0105 ochot\u0119\u201d \u2013 pisa\u0142a Maria Czapska.<\/p>\n\n\n\n

\u015alub odby\u0142 si\u0119 w sobot\u0119 7 sierpnia 1886 roku. Pogoda by\u0142a wspania\u0142a.  Przed \u015blubem arcybiskup bierzmowa\u0142 jeszcze pana m\u0142odego.<\/p>\n\n\n\n

Po uroczysto\u015bci do posi\u0142ku zwanego d\u00e9jeuner dinatoire<\/em> zasiad\u0142o 50 os\u00f3b i zaraz po tym m\u0142odzi wyjechali do Drezna.<\/p>\n\n\n\n

\u201eBiedna Ju\u017ca \u2013 pisa\u0142a babcia Emerykowa Czapska \u2013 \u017cegnaj\u0105c ukochan\u0105 matk\u0119 ton\u0119\u0142a we \u0142zach \u2013 s\u0105 dzi\u015b w Dre\u017anie, szcz\u0119\u015bliwi i sami. Niech B\u00f3g ma ich w Swojej opiece. Obsypano nas tu serdeczno\u015bci\u0105 i dowodami zaufania, wywo\u017c\u0119 st\u0105d niezapomniane wspomnienia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odzi nie odbyli zwyczajowej podr\u00f3\u017cy po\u015blubnej. Z Drezna przez Berlin i Warszaw\u0119 udali si\u0119 do Mi\u0144ska, a stamt\u0105d do Przy\u0142uk.<\/p>\n\n\n\n

Niedo\u015bwiadczona, 19 \u2013letnia hrabina J\u00f3zefa bez znajomo\u015bci j\u0119zyka  polskiego, ale te\u017c bia\u0142oruskiego stan\u0119\u0142a w progach neogotyckiego pa\u0142acu przebudowanego wcze\u015bniej – przez poprzednich w\u0142a\u015bcicieli – z dawnego bazylia\u0144skiego monasteru. Tu mia\u0142a wychowa\u0107 o\u015bmioro dzieci i z  m\u0119\u017cem sp\u0119dzi\u0107 siedemna\u015bcie lat. Tu mia\u0142a urodzi\u0107 przedwcze\u015bnie c\u00f3rk\u0119 Teres\u0119, kt\u00f3ra ochrzczona z wody, zaraz potem zmar\u0142a i tu \u201emama mia\u0142a umrze\u0107 tak m\u0142odo\u201d \u2013 napisa\u0142a jej c\u00f3rka, Maria Czapska, siostra J\u00f3zefa Czapskiego.<\/p>\n\n\n\n

Histori\u0119 rodzin opisa\u0142a wnikliwie Maria Czapska w ksi\u0105\u017cce Europa w rodzinie<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rodzina Czapskich. Od lewej: Stanis\u0142aw (Sta\u0161ek), Josefina (Ju\u017ea), ur. Thun-Hohensteinowa \u2013 matka, Karolina (Karla), El\u017cbieta (Lily), Leopoldina (Poldy), Ru\u017ca, Jerzy Czapski \u2013 ojciec, J\u00f3zef a Maria, Przy\u0142uki 1902. papier fotograficzny, 12,6 x 16,6 cm., nr. inw. 2414-mnk-rkp#007<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rodze\u0144stwo:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Czapski mia\u0142 siedmioro rodze\u0144stwa: Leopoldyn\u0119 El\u017cbiet\u0119 (1887\u20131969), El\u017cbiet\u0119 Mari\u0119 (1888\u20131972), Karolin\u0119 Mari\u0119 (1891\u20131967), Mari\u0119 Leopoldyn\u0119 (1895\u20131981), Stanis\u0142awa Gedeona (1898\u20131959) i R\u00f3\u017c\u0119 Mari\u0119 (1901\u20131986).  Najm\u0142odsza siostra, Teresa \u017cy\u0142a kilka godzin. Zmar\u0142a po przedwczesnym porodzie w 1903 roku.<\/p>\n\n\n\n

Narodziny J\u00f3zefa Czapskiego w Pradze<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

J\u00f3zef Czapski urodzi\u0142 si\u0119 2 kwietnia w 1896 roku, kiedy na mapie \u015bwiata nie by\u0142o Polski. Po rozbiorach Polski przez Austri\u0119, Rosj\u0119 i Prusy, Przy\u0142uki, maj\u0105tek rodziny Hutten-Czapskich, znalaz\u0142y si\u0119 pod zaborem rosyjskim. Dlatego te\u017c matka rodzi\u0142a swoje dzieci w Pradze, w rodzinnym Pa\u0142acu Thun\u00f3w, zwanym tak\u017ce Pa\u0142acem Toska\u0144skim przy ul. Nerudovej 20.<\/p>\n\n\n\n

\u201eNasz dziecinny pok\u00f3j znajdowa\u0142 si\u0119 nad bram\u0105 wjazdow\u0105 uj\u0119t\u0105 skrzyd\u0142ami dw\u00f3ch or\u0142\u00f3w. Na te skrzyd\u0142a sypali\u015bmy go\u0142\u0119biom okruchy bu\u0142ki, wi\u0119c pami\u0119tam je r\u00f3wnie\u017c tylko z g\u00f3ry\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142 ochrzczony ju\u017c 4 kwietnia w ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja w Pradze.<\/p>\n\n\n\n

Po kilku miesi\u0105cach matka z malutkim J\u00f3zefem wr\u00f3ci\u0142a do Przy\u0142uk i tutaj ch\u0142opiec sp\u0119dzi\u0142 swoje dzieci\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
J\u00f3zef Czapski z matk\u0105 Josef\u0105 Thun-Czapsk\u0105. Berlin, ok. r. 1900. zdj\u0119cie sepii, papier fotograficzny, 17,5 x 12,5 cm, nr. inw. MNK VIII-rkps.2419\/65<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jako pierworodny syn (po czw\u00f3rce si\u00f3str) by\u0142 pupilkiem matki. M\u00f3g\u0142 zasiada\u0107 w czasie posi\u0142k\u00f3w najbli\u017cej niej i cz\u0119sto te\u017c przebywa\u0107 w pokoju matki.<\/p>\n\n\n\n

W domu rodzinnym rozmawiano po polsku, po niemiecku i francusku. Dzieci by\u0142y uczone  w domu przez  sprowadzanych nauczycieli.<\/p>\n\n\n\n

Wspomina\u0142 w wywiadzie: Moja matka by\u0142a Austriaczk\u0105, moja babka \u2013 Niemk\u0105 ba\u0142tyck\u0105, m\u00f3j ojciec by\u0142 w Rosji a potem w Polsce. Ja si\u0119 urodzi\u0142em w Pradze, tam mieszka\u0142a moja babka. Mo\u017cna naprawd\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce my\u015bmy mieli bardzo du\u017co niepolskiej krwi. Je\u017celi my zostali\u015bmy naprawd\u0119 Polakami, to zawdzi\u0119czamy to matce, z kt\u00f3r\u0105 \u015bpiewali\u015bmy \u201ejeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u201d i  Kde domow m\u00f3j <\/em>. I ona nigdy w \u017cyciu \u017cadnym innym j\u0119zykiem  do nas m\u00f3wi\u0142a, jak tylko po polsku.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce moja matka by\u0142a tym natchnieniem polsko\u015bci u nas. M\u00f3j ojciec by\u0142 do\u015b\u0107 oboj\u0119tny. By\u0142 du\u017cej miary ziemianinem, mia\u0142 stosunki z Rosjanami, chocia\u017c nigdy Rosjan si\u0119 u nas w domu nie przyjmowa\u0142o. Ale to by\u0142 taki zwyczaj: m\u00f3j dziadek by\u0142 urz\u0119dnikiem rosyjskim. Tak\u017ce zwrot do Polski, by\u0142 wtedy, kiedy m\u00f3j dziadek porzuci\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 rosyjsk\u0105, wywi\u00f3z\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 kolekcj\u0119 i przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa i za\u0142o\u017cy\u0142 Muzeum Czapskich w Krakowie .My\u015bmy naturalnie my\u015bleli i kochali\u015bmy Polsk\u0119, \u015bpiewali\u015bmy pie\u015bni polskie np. Cze\u015b\u0107 wam Panowie Magnaci<\/em> \u2013 bardzo lubili\u015bmy, ale ch\u0119ci walki , \u017ceby Polska by\u0142a niepodleg\u0142a, to Pi\u0142sudski w Galicji popchn\u0105\u0142. My\u015bmy tego nie znali. Ja w\u0142a\u015bciwie zrobi\u0142e\u015b siebie Polakiem, nami\u0119tnym Polakiem, jak przyjecha\u0142em do Krakowa i odkry\u0142em Stanis\u0142awa Brzozowskiego i dopiero poprzez Brzozowskiego, poprzez \u017beromskiego, ci ludzie nauczyli nas sumienia polskiego, sumienia spo\u0142ecznego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ody Czapski straci\u0142 matk\u0119 w 1903 roku, kiedy mia\u0142 7 lat. Na wakacje tego\u017c roku, 1903, zosta\u0142a do opieki nad dzie\u0107mi sprowadzona z Czech  panna  \u0160kroup, c\u00f3rka kompozytora czeskiego, tw\u00f3rcy hymnu narodowego Kde domov moj<\/em>. To ona opiekowa\u0142a si\u0119 dzie\u0107mi, kiedy matka by\u0142a w agonii.<\/p>\n\n\n\n

Dzieci\u0144stwo Czapski wspomina\u0142 jako szcz\u0119\u015bliwe, mimo faktu tak wczesnej utraty matki. Otoczony by\u0142 zawsze dobrymi kobietami, cho\u0107 po \u015bmierci matki piecz\u0119 nad dzie\u0107mi sprawowa\u0142y siostry Czapskiego, przede wszystkim Leopoldyna i El\u017cbieta oraz Karolina, kt\u00f3re by\u0142y niekiedy apodyktyczne w stosunku do rodze\u0144stwa. Jednak Czapski nigdy si\u0119 nie \u017cali\u0142, jedynie nauczyciel Wac\u0142aw Iwanowski by\u0142 tym,  o kt\u00f3rym Czapski zawsze m\u00f3wi\u0142 \u017ale.<\/p>\n\n\n\n

Czapski , gdy zapytano go, czy zawsze chcia\u0142 zosta\u0107 malarzem, odpowiada\u0142, \u017ce w m\u0142odo\u015bci swej do 1920 roku du\u017co \u0107wiczy\u0142 na fortepianie i my\u015bla\u0142, \u017ce swoje \u017cycie po\u0142\u0105czy z muzyk\u0105 (tak zrobi\u0142 jego m\u0142odszy brat Stanis\u0142aw).<\/p>\n\n\n\n

\u201e[\u2026] pewnego lata \u2013 wspomina Maria Czapska \u2013 J\u00f3zio zapragn\u0105\u0142 uczy\u0107 si\u0119 modelarstwa [\u2026] Z Krakowa wi\u0119c przyjecha\u0142 artysta rze\u017abiarz, polecony przez przyjaciela rze\u017abiarza, p. Ludwika Pugeta. [\u2026] Ojciec niczego nam nie odmawia\u0142, zostawia\u0142 nam swobod\u0119, przychyla\u0142 si\u0119 do \u017cycze\u0144 naszych [\u2026]. Atelier rze\u017aby umie\u015bcili\u015bmy w obszernym i jasnym, nie zamieszkanym, bo nie opalonym pokoju na drugim pi\u0119trze J\u00f3zio modelowa\u0142 w glinie, ja rysowa\u0142am w\u0119glem, a jako model s\u0142u\u017cy\u0142 nam kulawy dzwonnik, Mazurkiewicz\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nauk\u0119 rysunku rozpocz\u0105\u0142 pod kierunkiem Jaros\u0142awa Tyszy\u0144skiego, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Przy\u0142uk, by kszta\u0142towa\u0107 gusta m\u0142odego J\u00f3zefa.<\/p>\n\n\n\n

W 1920 roku bolszewicy zabrali im dom i fortepian, wi\u0119c swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 widzia\u0142 tym bardziej w po\u0142\u0105czeniu ze sztukami plastycznymi, cho\u0107 ojciec zawsze wi\u0105za\u0142 jego przysz\u0142o\u015b\u0107 z karier\u0105 urz\u0119dnicz\u0105. Rewolucja bolszewicka w Rosji zweryfikowa\u0142a jednak plany ojca.<\/p>\n\n\n\n

Gdy Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i po 123 latach nieobecno\u015bci na mapie \u015bwiata si\u0119 odrodzi\u0142a, J\u00f3zef Czapski nie wskazuj\u0105c, \u017ce uczy\u0142 si\u0119 na rosyjskiej uczelni, zapisa\u0142 si\u0119 w lutym 1921 roku na Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n

El\u017cbieta Skoczek, dyrektor Festiwalu J\u00f3zefa Czapskiego w Polsce<\/sup><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Europa w rodzinie Czapskich J\u00f3zef Czapski pisa\u0142 w eseju \u201eNawr\u00f3cenie na polsko\u015b\u0107\u201d: \u201eJest mi bardzo trudno m\u00f3wi\u0107 o polsko\u015bci \u2013 bo moja polsko\u015b\u0107 narasta\u0142a w nieoczekiwany spos\u00f3b. Wszyscy byli\u015bmy patriotami, wszyscy \u015bpiewali\u015bmy  Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u2026 i jeszcze Kde domow m\u00f3j  \u2013 bo moja matka by\u0142a Austriaczk\u0105 z Czech i uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za Czeszk\u0119. A… Pokra\u010dovat ve\u00a0\u010dten\u00ed Rodzina<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-114","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":333,"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions\/333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.czapski.cz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}